نمایش «سیب سخنگو» به نویسندگی و کارگردانی جواد انصافی که از پیشکسوتان عرصه هنرهای نمایش ایرانی است در تالار هنر به روی صحنه رفته است . به همین بهانه خبرنگار تئاتر فستیوال گفت و گویی با او انجام داده است که می توانید در ادامه بخوانید :

جواد انصافی نویسنده و کارگردان نمایش « سیب سخنگو » در رابطه با گروه سنی مخاطب این نمایش به خبرنگار تئاتر فستیوال گفت:  معمولا نمایش سیاه بازی برای گروه سنی بزرگسال اجرا می شود ، اما مخاطبان این نمایش می توانند از ۵ سال تا ۹۵ سال باشند . از ما خواهش کرده بودند که این گونه نمایشی را به صورت اختصاصی برای کودکان و نوجوانان کار کنیم که نمایش «سیب سخنگو» سومین نمایشی است که در این حوزه اجرا کرده ایم.

انصافی در خصوص تجربیات قبلی نمایش هایی که برای این گروه سنی به روی صحنه برده بود توضیح داد : اولین نمایش‌مان «مبارک و طلسم شاهزاده» بود که در آن نمایش ایرانی از تکنیک خیمه شب بازی ، سیاه بازی و پرده خوانی استفاده کرده بودم ، به این شکل که قصه با نقالی و پرده خوانی شروع می شد و من و بایگران ، ثابت به جای عکس های پرده ، ایستاده بودیم و بعد تحرک پیدا می کردیم و قصه وارد خیمه شب بازی می شد و عروسک مبارک می‌گفت : « بابای بابای بابای بابای بابای بابای بابای بابام خواب دیده که طلسم شده » و بعد پدر خیمه که پای خیمه می‌نشیند و تنبک می‌زند ، می‌گفت : «خب طلسم چیه ؟ » .  پاسخ می‌داد : «نمی دونم . یک نفر منو بیدار کرد. » . می گفت: « بخواب که دوباره بخوابت بیاید . » و من از توی خیمه بیرون می آمدم و این کار سختی بود که می‌خواستیم بگوییم که از اینجای نمایش ، بازی شروع می شود و این ها در ارتباط با هم هستند . بعد می پرسید : « تو کی هستی ؟ » و پاسخ می‌داد :« من بابای بابای بابای باباشم ، مگه نمی‌خوای بدونی طلسم چیه ؟ پس دنبال من بیا » و در ادامه وارد سیاه بازی می شدیم . من فکر نمی کردم  بچه‌ها همه این موضوعات و شوخی‌هایی که برایشان گذاشته بودیم را بفهمند که این قسمت پرده خوانی بود و بعد خیمه شب بازی شد و الان سیاه بازی است .

او همچنین اضافه کرد : دومین نمایشی‌ که برای نوجوانان به روی صحنه رفته بودیم نمایش «عمو نوروز و ننه سرما در بهار نوروزخوانان» بود که در آن نمایش توضیح دادیم که چرا عمو نوروز و ننه سرما نباید یکدیگر را ببینند و همه قصه ها و موضوعات مربوط به نوروز در آن نمایش مطرح می شد . تمام نوروزخوانی‌ها را اعم از عمو نوروز ، حاجی فیروز ، تکم‌چی آذربایجان ، عروس‌گوله گیلان ، نوروزسلطان مازندران ، رشکی و ماسی از اراک گرفته حتی همدان ، آتش‌افروز میرنوروزی از کردستان تا جنوب کشور با جزئیات شعرها ، فرم ها و لباس‌هایشان در آن نمایش آورده بودیم و جذابیت بسیار زیادی داشت و تلاش کردیم تمام ریتم ها را به بچه ها بشناسانیم و آهنگ‌هایی هم که انتخاب کرده بودیم همه فولکلور ایران بود . ما میخواستیم این ظرفیت را نشان دهیم که می توانیم از ملودی های کردی ، لری ، ترکی و …. استفاده کنیم و شعر خودمان را روی آن بگذاریم و به نسل بعدی منتقل کنیم . اینکه تا چقدر موفق می شویم را نمی‌دانم .

نویسنده نمایش «سیب سخنگو » در مورد قصه این نمایش توضیح داد:  در نمایش «سیب سخنگو» سعی کرده ام ، قصه قدیمی ایرانی باشد که تخیل بچه‌ها را قوی کند چرا که ما در قصه‌های ایرانی از قدیم الایام دیده ایم که مثلاً حیوانات ، درختان یا میوه ها و اجسام مثل کوزه حرف می زنند . ما این تخیل را در قصه آورده ایم که محوریت روی صحبت کردن سیب باشد و همچنین مسئله بخشش مطرح می شود که آدم‌ها بتوانند از چیزهایی که دارند ببخشند.

او همچنین افزود:  مثلاً می‌بینیم که مار آدم های بد را نیش می زند و آدم های خوب مخصوصا بچه ها را نیش نمی زند تا بچه ها نترسند و از مار وحشت نداشته باشند. در قصه های قدیمی که مار می آید و با بچه می نشیند و ماست می‌خورد یعنی ارتباطی صمیمی با بچه ها دارد و می فهمد که این بچه پاک است. همچنین توصیه‌های ساده ای مثل اینکه با بزرگترشان چگونه برخورد کنند و باید به مادر احترام بگذارند در این نمایش مطرح می شود .

این کارگردان پیشکسوت عرصه نمایش های ایرانی در مورد تکنیک های نمایشی که در این نمایش به کار رفته است ، توضیح داد:  تمام ریتم‌خوانی های اصیل ایرانی را در این نمایش به کار برده ایم ؛ کسبی‌خوانی های ریتمیک، بحرطویل خوانی، ضربی‌خوانی، کمدی‌خوانی و همچنین شوخی‌ها و شگردهای نمایش سیاه‌بازی. ریتم کلی نمایش را کمی آرام‌تر کرده ایم که بچه‌ها راحت‌تر با آن ارتباط برقرار کنند. در نمایش ریتم شناسی را به بچه‌ها یاد می دهیم که تنها ریتم موسیقیایی نیست بلکه ریتم کلامی، ریتم حرکتی، ریتم بازی و ریتم حرف زدن را هم شامل می شود. می‌توانند خیلی آرام و ساده یا خیلی تند صحبت کنند . جذابیت ریتم تندتر این است که طرف مقابل خسته نمی شود و به حرف گوش می‌کند . در واقع مسائل ساده ای را به این شکل در نمایش آورده ایم .

انصافی همچنین درخصوص طراحی لباس نمایش «سیب سخنگو» گفت : یکی از مهمترین مسائلی که در این نمایش به آن توجه شده ، طراحی لباس های الوان که توسط همسر بنده ، خانم فروغ یزان طراحی شده است . لباس‌های الوان و اساسا رنگ‌ها ، اثر مثبتی نه تنها روی بچه‌ها بلکه حتی تماشاگر بزرگسال‌ می گذارد و وقتی پرده روی صحنه کنار می رود ، لباس‌های رنگارنگ ، بنفش ، قرمز ، سبز ، آبی و … داریم که بر روی ناخودآگاه مخاطب تاثیر می گذارد و لبخند روی چهره تماشاگر می نشیند و چهره ها بشاش می شود و آمادگی پذیرش خیلی از مسائل را دارد  و این یکی از شگردهای مهم نمایش سیاه بازی است .

این بازیگر و کارگردان پیشکسوت عرصه نمایش های ایرانی در پایان گفت : من به پدرها و مادرها توصیه می‌کنم حتماً بچه هایشان را برای تماشای تئاتر ببرند ؛ نه تنها تئاتر ما بلکه هر تئاتری . چون بچه‌هایی که تئاتر می‌بینند  ذهن خلاق‌تری در مدرسه پیدا می‌کنند و می توانند راحت‌تر صحبت می‌کنند و از بچه‌های دیگه پیشی می‌گیرند . در دنیا تئاتر سوبسید دارد چرا که بتواند روی نسل‌های مختلف تاثیر بگذارد و  بتواند فرهنگ عمومی مردم را بالا ببرد .