« غزل پری دریایی » : غلبه ی فرم بر متن


یادداشتی بر نمایش «غزل پری دریایی» به کارگردانی علیرضا داوری

نمایش غزل پری دریایی

علیرضا داوری از استان هرمزگان پارسال نمایش موفق «بی بری» را در جشنواره داشت ؛ او امسال با همان گروه سال گذشته ، با «غزل پری دریایی» به فجر سی و سوم آمده است . علیرضا داوری در کار جدید خود به سراغ اسطوره «سیرن» ها و اسطوره «ملمداس» رفته است و سعی کرده تا با دراماتیزه کردن افسانه پری دریایی ، نمایشی برخاسته از فولکلور خطه جنوب و سرشار از جلوه های آئین های محلی را تدارک ببیند .

«اکت» ، «موسیقی» و «نور» سه رکن اصلی نمایش هستند . «نور» این سه رکن را احاطه کرده و جهت داده است . «فرم» در «بی بری» به وضوح بر «متن» غلبه دارد که البته این غلبه ، نقطه قوت نمایش محسوب می گردد . نمودهای فرم را می توان در حرکات ، سایه بازی ، «ایست» های هدفمند و از قبل طراحی شده نقش آفرینان جستجو کرد . موسیقی در بسیاری از لحظات به ابزاری صوتی برای ترجمان احساس آدم های نمایش تبدیل می گردد ضمن آن که به حرکات و ایست ها ، معنای عمیق تری می بخشد . نمایشی کردن خلجان و نابسامانی های روانی شخصیت ها کار بسیار دشواری است که داوری در«غزل پری دریایی» از پس آن به خوبی بر آمده است . نقصی اگر هست در قصه نمایش است که بیش از حد و تعمدا پیچیده جلوه داده شده و شاخ و برگ پیدا کرده است ؛ این ایراد بر «بی بری» هم وارد بود . شکستن زمان و مبهم گویی ، ارتباط  مخاطب با نمایش را شکننده کرده و تا آستانه از هم گسیختگی برده است .

آن چه که ممکن است تماشاگر را تا پایان با نمایش همراه کند بی شک فرم است نه محتوا . داوری باید در کارهای آتی خود به این نکته توجه داشته باشد که پیچیده نمایی و مبهم گویی  برای آثارش تشخص نمی آفریند بلکه این روان گویی ( و نه ساده گویی ) و بهاء قائل شدن برای قصه است که نمایش های آئینی و فولکلوریک از جنس «بی بری» و «غزل پری دریایی» را ارتقاء می بخشد . ای کاش کاراکترها قدری از آن چه که از گذشته روایت می کردند را در اجرا به نمایش می گذاشتند . رقص ها و همخوانی ها بسیار خوب از آب در آمده اند و هویت بومی و تشخص اقلیمی نمایش را ارتقاء بخشیده اند . اگر چه حرکات موزون پری دریایی و دیگر کاراکترهای زن نمایش کاملا در خدمت قصه نمایش هستند اما باید به این نکته هم دقت داشت که ساجده حاجی زاده در مقام رقصنده ، همان رقص «بی بری» را در این نمایش هم اجرا می کرد . لازم است این رقصنده با استعداد ، کمی بر تنوع حرکاتش بیافزاید و از اجرای کورئوگرافیک تکراری بپرهیزد در غیر این صورت به تکرار کشیده خواهد شد .

علیرضا داوری باید به این نکته دقت داشته باشد که اقلیم جنوب ، سرشار از ناگفته ها و کم گفته هایی است که واجد پتانسیل های نمایشی بسیار غنی هستند . او باید از این پتانسیل با دقت بیشتر و زبانی عامه فهم تر سود جوید . من مطمئنم که آینده درخشانی در انتظار داوری است و کارهایش بیش از پیش دیده خواهند شد .

 دکتر شهرام خرازی ها – نویسنده میهمان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *