اشاره : مصاحبه زیر با فرهاد آئیش ، بازیگر و کارگردان تئاتر در ویژه نامه ی تئاتر فستیوال با نام بهار فستیوال به مناسبت فرا رسیدن بهار ۱۳۹۴ منتشر شده است .

بي شك فرهاد آييش هنرمندي بي بديل و توانا است… كمتر كسي مي تواند باور كند كه خواننده ي فيلم مكس همان روحاني پرده نشين باشد و اين دو همان فيلسوف دوران باستان ، سقراط باشند . در هر نقشي كه قرار مي گيرد آنچنان آن نقش را به تصوير مي كشد كه گويا خودش سال ها ي سال همان فرد بوده است .
تعطيلات نوروزي امسال ، براي دومين سال پياپي فرهاد آييش در قامت سقراط به روي صحنه خواهد رفت . به همين بهانه گفت و گوي كوتاهي با وي انجام داديم تا از حال و هواي تعطيلات نوروز در تهران و نمايش سقراط با خبر شويم .

بهار در ذهن شما چه مفهومي دارد و چه چيزي را براي شما تداعي مي كند ؟
بهار براي من سمبليك نيست . من اهل سرما نيستم ، عاشق گرما هستم و وقتي هوا عوض مي شود خيلي خوشحال مي شوم . همه چيز در بهار دوباره متولد و زنده مي شود . من هم معمولا احساس تازه شدن دارم . خيلي با بهار رمانتيك نيستم ، ولي حس بهار را دارم .

شما چقدر تعطيلات نوروز را دوست داريد ؟ در دوران كودكي و نوجواني چطور ؟
بچه كه بودم همه اين تعطيلي 13 روزه را دوست داشتند . ولي الان زندگي من به گونه اي است كه فرق زيادي ندارد و هميشه هر سال تهران مي مانم ، هم به خاطر مادرم كه دو سال پيش فوت شدند و حالا هم چون مادر همسرم نمي تواند به مسافرت برود در تهران مي مانيم . تهران در اين زمان خيلي خلوت مي شود و مسافت ها تبديل به همان اندازه ي واقعي كه هستند ، مي شوند . تهران شهر بسيار زيبايي مي شود . جدا از كثيفي هوا و شلوغي كه به افرادش استرس مي دهد خود شهر خيلي زيباست و در بهار و تعطيلات عيد واقعا اين زيبايي نمايان مي شود ، تهران گردي خودش يك مبحث مفصل است .

بهاري ترين نقشي كه بازي كرده ايد از نظر شما چه بوده است ؟
( با خنده ) الله اكبر .

به هر حال بهار در ذهن شما مفهومي دارد . از ديدگاه شما بهاري ترين نقش شما چه بوده است ؟
براي من بهار و چيزهايي از اين قبيل خيلي رمانتيك نيست . چيزي نبوده كه بشود گفت بهاري بوده است .

چرا اكثر اجراهاي تئاتر در ايام نوروز متوقف مي شود ؟
ما امسال از هفت فروردين يك تئاتر داريم . پس بنابراين عيد امسال و سال پيش من با اجراي تئاتر بود كه خيلي لذت بخش بود . امسال هم خيل خوشحال هستم چون شهر خلوت است و ترافيك نيست و مردم براي ديدن تئاتر مجبور به رد شدن از يك تونل استرس نيستند تا به سالن اجرا برسند . بنابراين تئاتر ديدن برايشان لذت بخش است .

با اين حساب اجراي همه ي تئاتر ها در اين زمان بهتر نيست !!؟ چون گويا به گفته ي شما مردم موقعيت بهتري براي ديدن تئاتر دارند .
من فكر مي كنم خود بچه هاي تئاتري دلشان مي خواهد حداقل چند روز اول عيد را تعطيل باشند . براي خيلي ها اين مسئله مهم است و احتمالا تئاتر چهار يا پنج روز اول خيلي مخاطب نخواهد داشت . به نظر من همين روند درست است كه هفته ي اول تعطيل باشد و تئاتر از ششم يا هفتم شروع شود .

با توجه به تجربه ي شما در سال گذشته ، وقتي تئاتر از هفته ي دوم شروع مي شود استقبال مردم چگونه است ؟
سال پيش خيلي خوب بود . به هر حال يك سري تهراني ها در تهران مي مانند و يك سري هم به تهران سفر كرده اند و اين موقعيت براي آنها پيش مي آيد كه بتوانند تئاتر ببينند . چيزي كه من تجربه كرده ام اين است كه وقتي تئاتري براي مردم جذاب باشد در هر شرايطي مردم مي آيند . من تجربه داشته ام كه وقتي مردم تئاتري را دوست دارند ، در ماه رمضان ، در ماه محرم ، در عيد ، تعطيلي ، سرما و گرما براي ديدن آن آمده اند ولي تئاترهايي كه براي مردم جذاب نبوده است در بهترين روزهاي سال هم كه اجرا شود ، باز هم مردم نمي آيند ، خوبي تئاتر اين است كه اگر مخاطب خود را داشته باشد ، زمان و مكان و موقعيت بهتر و بدتر را نمي شناسد .

شما امسال براي دومين بار در طول نوروز با سقراط روي صحنه مي رويد . براي ما از سقراط بگوييد اين كه چطور توانسته ايد به اين نقش نزديك شويد ؟
دليل اين كه اين نقش ملموس است اين است كه من معمولا سعي مي كنم هر نقشي را كه بازي مي كنم ، در خودم پيدا كنم . به همين دليل از نقش هاي تاريخي خيلي مي ترسم چون آن ها را شما بيشتر از اين كه در درون خود پيدا كنيد بايد بيرون از خودتان به دنبال آن باشيد . براي اين كه به واقع چنين شخصيتي در تاريخ وجود داشته است . من هميشه ابا دارم و مي ترسم از نقش هايي كه آدم هاي واقعي كه واقعا موجود بودند را به تصوير مي كشند . اما من به سقراط احساس نزديكي مي كردم و وقتي به كارگردان كار ، آقاي حميدرضا نعيمي نگراني خودم را در ارتباط با اين شخصيت و چگونگي آن گفتم ، خيلي سريع و بلافاصله گفت كه لااقل در ارتباط با نوع كارگرداني كه ايشان دارد ، اصلا نمي خواهد كه به طرف سقراطي كه در تاريخ بوده است برود . چون معلوم هم نيست كه او چه بوده و كه بوده و چطور بوده است . و خيلي دلش مي خواست كه سقراطي كه در درون من مي تواند زنده شود ، ساخته شود . بنابراين من از دو زاويه با نقش برخورد مي كردم . يكي شناخت از شخصيت تاريخي سقراط و ديگري پيدا كردن پارودي و موازي آن از شخصيت خودم . بنابراين براي من يك پروسه و روند خودشناسي بود كه در ارتباط با سقراط من خودم را چگونه مي بينم . پس اين آن سقراطي نيست كه چند هزار سال پيش زندگي مي كرد . اين سقراطي است كه پارسال از مثلث كارگرداني و بازي و نوشته بيرون آمد .

آقاي آئيش شما مثل سقراط چقدر معلم اخلاق هستيد ؟

اصلا نيستم . سقراط هم زياد معلم اخلاق نبود . سقراط بيشتر سوال مي كرد و در واقع يكي از مهمترين مشخصات سقراط اين بود كه براي خودش رسالتي قائل بود كه در همين نقطه با من بسيار فاصله دارد . چون من هيچ گونه رسالتي را براي خودم قائل نيستم . من اصلا فكر نمي كنم كه معلم هستم و يا در شرايطي هستم كه استحقاق اين را داشته باشم كه به كسي درس بدهم .

ولي اين سوال كردن ها و اين كه هر چيزي را با يك علامت سوال ببينيم و زياد مطمئن نباشيم از چيزي كه به آن فكر مي كنيم و اعتقاد داشته باشيم كه حقيقت يك مقوله سيال و متغيير است و تو فقط مي تواني كسي باشي كه دنبالش هستي و مي خواهي آن را كشف كني. تا اين حد در اين مبحث من خيلي به سقراط نزديك هستم .

غير از سقراط كمي از كارهاي سال 94 خود براي ما بگوييد .
من فيلمي به نام “سرقت مردان خاكستري” دارم كه در سال 94 اكران مي شود به كارگرداني آقاي امير شهاب رضويان ، در واقع هم بازي من در آن فيلم آقاي مهدي هاشمي است . اين فيلم خيلي لذت بخش بود چون من هم امير شهاب را خيلي دوست داشتم و هم بازيگراني كه با آن ها هم بازي بودم . روند خيلي خوبي طي شد و براي خود ما خيلي لذت بخش بود . به همين دليل فكر مي كنم مخاطبين هم خيلي از اين كار لذت ببرند چون خود ما هم خيلي كيف مي كرديم . ( با خنده )

انشاالله همينطور است . وقتي شما و آقاي هاشمي در كنار هم قرار بگيريد مسلماً براي مخاطب هم لذت بخش مي شود . در زمينه تئاتر چطور ؟
نه نداشته ام . سال 94 قرار بر اين است كه كاري را با مائده طهماسبي روي صحنه ببريم . ” مكبث ” اثري از شكسپير است كه زمان مورد نظر ما براي اجراي اين كار شهريور است كه بايد ديد چطور مي شود . به هر حال براي چنين كاري دورخيز داشته ايم .

به عنوان سوال آخر مي خواهم با اجازه شما يك سوال بهاري بپرسم .بهاري ترين اتفاق زندگي شما چه اتفاقي بود ؟
ندارم . من زياد ” ترين ” در زندگي ام ندارم . وقتي شما چنين چيزي را مي گوييد من به ياد تعداد زيادي از اتفاقات مي افتم ، هر تغييري كه در زندگي من افتاده است ، من زياد سفر كرده ام . هر كدام از اين سفرها يك تولد جديد براي من بود . هر كدام از كارهاي تئاتري سينمايي تلويزيوني كه انجام داده ام براي من تغيير و تحول بوده است . اكثر آن ها اين طور بوده اند و در زندگي چند بار مهاجرت داشته ام از ايران به آمريكا ، از آمريكا براي مدت كوتاهي به آلمان و بعد دوباره مهاجرت داشته ام به ايران . هر كدام از اين ها براي من تغيير و تحول و نو شدن در خود داشته است . دوستان جديدي كه به زندگي من وارد مي شوند هم همين طور است . براي من يك چيز كه بخواهم بگويم كدام بوده است ، وجود ندارد . هر چه كه سعي مي كنم سوال را آن طور كه شما مي خواهيد جواب بدهم ، نمي توانم . خيلي ” ترين ” در زندگي من بوده است .

برای دریافت ویزه نامه بهار فستیوال اینجا را کلیک کنید .