نقدی بر نمایش «آتشسوزیها» به کارگردانی مرتضی میرمنتظمی
تا به حال غذای بدون ادویه خوردهاید؟
«آتشسوزیها» یک غذای بیادویه است ، که با خوردنش سیر میشوید اما لذت غذا خوردن را تجربه نمیکنید.
و در تئاتر ، ادویه غذا ، دراماتوژی خوب ، درست و منطبق بر فرم است. چیزی که در اجرای مرتضی میرمنتظمی از نمایشنامه «آتشسوزیها» به قلم وجدی معود کمبودش به شدت آزاردهنده است.
«آتشسوزیها» قصه اصولی و ساختارمندی را روایت میکند ، میزانسنها درست و اصولی است ، گرچه گاهی گلدرشت و شلوغ به چشم میآید و بازیهای بازیگران نیز اغلب درست و به اندازه است.
اما ضعف در دراماتوژی چنان ضعف بزرگ و آزاردهندهای است که نه فقط این ویژگیهای مثبت را کم میکند بلکه به ریتم اثر نیز به شدت آسیب میزند و نمایش را به اثری خسته کننده و کلافه کننده برای تماشاچی تبدیل میکند.
عدم دراماتوژی درست و اصولی ، قصه را در سطح نگاه میدارد ، شخصیت پردازیها را ناقص و الکن میکند و نمایش را تبدیل میکند به اجرایی که گویا بر اساس خط به خط نمایشنامه روی صحنه رفته است ؛ با حجم بالایی از دیالوگهای طولانی و بیمورد و خسته کننده.
عدم دراماتورژی درست و اصولی باعث میشود که نقاط عطف و تعلیق قصه از قبل و به راحتی برای تماشاچی فاش شوند و اثرگذاری اتفاقها به حداقل و یا به هیچ برسد و این مسئله باعث شده است تا کارگردان به جملات گلدرشت و سوژهزدهای توسل جوید تا شاید بتواند اشک مخاطب را در بیاورد و او را تحت تاثیر قرار دهد. اصرار به گریه گرفتن از تماشاچی بدون داشتن ابزارهای لازم و کافی، «آتشسوزیها» را به اثری سوژهزده و مطول و بدقواره تبدیل کرده است.
از مرتضی میرمنتظمی پیش از این آثار خوبی چون «مالی سوئینی» را دیده بودم که نشان میداد کارگردان در دراماتورژی و تسلط بر کارگردانی و در حسآمیزی برای مخاطب تواناست. اما مرتضی میرمنتظمی در «آتشسوزیها» گویا مرعوب سوژه شده است و جملات و کلمات زیادی برای مطرح کردن با مخاطب داشته که نتوانسته آنها را با یک دراماتورژی درست در بطن قصه و فرم قرار دهد. پس به پرحرفی افتاده است و نهایتاً آنچه به تماشاچی ارائه میشود تلاش بیثمر کارگردان است تا به هر صورت اشک مخاطب را در بیاورد تا متاثر از سالن خارج شود.
حال آنکه غذای بدون ادویه شاید و فقط شاید ما را سیر کند اما احساسی در ما از لذت ایجاد نمیکند و مرتضی میرمنتظمی باید بداند که بهترین مواد اولیه بدون ادویه و یک دستپخت خوب نمیتواند احساسی را در فرد ایجاد کند، فقط شکمش را پر میکند. درست مثل«آتشسوزیها» که با همه ویژگیهای خوبش هیچ حسی در منِ مخاطب ایجاد نکرد جز گذشت ۲ ساعت از وقتم که بر من ۴ ساعت گذشت.
المیرا نداف – نویسنده میهمان
